WYKŁADY / KONFERENCJE

Wykład dr Małgorzaty Misiak „Wrośnięci – wykorzenieni. Łemkowskie losy”

Na wykład zapraszamy 30.01 (środa) na godz. 18 do Instytutu Filologii Polskiej UWr, pl. Nankiera 15, sala 140.

Poniżej anons wykładu:

Wokół książki: Między Popradem a Osławą. Tożsamość kulturowo-językowa Łemków w ujęciu etnolingwistycznym, Profil, Wrocław 2018.

Łemkowie to w realiach III Rzeczypospolitej mniejszość stanowiąca grupę ludności autochtonicznej, czyli zamieszkującej terytorium Polski od długiego czasu (od stuleci). Łemkowszczyzna, ich „mała górska ojczyzna”, stanowiła zwarte terytorium usytuowane pomiędzy rzekami: Popradem i Osławą. W roku 1947, w czasie akcji „Wisła”, Łemkowie zostali na mocy arbitralnej decyzji administracyjnej definitywnie pozbawieni ojcowizny i wysiedleni na tzw. ziemie odzyskane, dla nich „na obczyznę”
W przypadku społeczności łemkowskiej nie można wskazać precyzyjnie miejsca/miejsc, skąd przybyli jej protoplaści. Z punktu widzenia etnogenezy Łemkowie są więc inni w stosunku do społeczności polskiej (różnią się obyczajami, językiem, wiarą), ale swoi, gdyż jako odrębna grupa kulturowa w pełni ukształtowali się w pasmach polskich Karpat.
Łemkowie wrośli w polski krajobraz społeczno-kulturowy, ich losy pozostają mocno związane z dziejami Polski. Kontekst historyczny stał się kategorią interpretacyjną wyznaczaną wspólnotą doświadczeń historycznych dzielonych przez Łemków z innymi społecznościami. Historia przybrała rolę swoistego katalizatora problematyzowania łemkowskiej kwestii tożsamościowej.
W 1947 dla Łemków ich historia pomimo kilku wcześniejszych dramatycznych przyspieszeń (obóz w Thalerhofie, II wojna światowa) biegnąca spokojnym, uporządkowanym rytmem, utraciła linearny charakter, przybierając kształt punktów i przeskoków. Wydarzenia 1947 roku podzieliły wszystkie indywidualne historie (jak i w ogóle dzieje Łemków) na dwie części (przed rokiem 1947 i po nim). Wyznaczyły, używając terminologii Fritza Schützego, trajektorię wypędzonego. Od tego momentu Łemkowie nie mieli już wpływu na swój los, za nich zdecydowano i o opuszczeniu ojcowizny, i o tym, gdzie będzie ich nowy dom. Rozpoczął się proces wykorzeniania.
„Na obczyźnie” Łemko, symbolicznie wciąż związany z Łemkowszczyzną, jednocześnie na nowo rozpoczął budowanie swej kulturowo-językowej tożsamości. Przesiedlenie tym samym dokonało istotnej korekty w zbiorze elementów, składających się na łemkowskie uniwersum tożsamościowe. Pojawił się przede wszystkim charakterystyczny dla nowych warunków dualizm, widoczny we wszystkich płaszczyznach życia, co przełożyło się na: dwureligijność (obok obecności w kościołach greckokatolickich czy prawosławnych pojawiło się uczestnictwo w nabożeństwach katolickich), dwujęzyczność (obok posługiwania rodzimym etnolektem znacznie częściej niż na Łemkowszczyźnie sięga się po język polski), biterytorialność (obok ojczyzny prywatnej w wymiarze symbolicznym Łemko zyskał realną małą ojczyznę na obczyźnie).

Różne

Sprawozdanie z działalności za rok 2018

Pracownia Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską

Sprawozdanie z działalności za rok 2018

 

Organizacja, spotkania

31.01 – Inauguracja działalności Pracowni Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską

05 – Inauguracja strony internetowej Pracowni, www.gory-pbhpg.eu

19.12 – Wycieczka części zespołu Pracowni do Drezna

 

Wykłady otwarte

31.01O poszukiwaczach skarbów w XVII i XVIII wieku – wykład prof. Jacka Kolbuszewskiego

12.03Czy Karkonosze są częścią Harzu? – wykład dr. Jana Pacholskiego

28.05O polskich taterniczkach do 1939 roku. Między historią a literaturą – wykład mgr Anny Pigoń

12.11„Odkrywanie” Karpat. Epizody w obrazowaniu i przekształcaniu pogranicznych pasm górskich – wykład dr Patrice Dabrowski

17.12„Posąg człowieka na posągu świata”. Antoni Malczewski i Kordian Słowackiego na Mont Blanc – wykład prof. Jacka Kolbuszewskiego

 

Konferencje i publikacje

07 – Ukazał się 11. tom rocznika „Góry-Literatura-Kultura”

07-09.11 – 6. Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Góry-Literatura-Kultura”; Idealizacja gór: przyroda, człowiek kultura (Polanica-Zdrój)

Bez kategorii

Życzenia świąteczne

Wszystkim Członkom oraz Sympatykom Pracowni Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską życzymy spokojnych Świąt Bożego Narodzenia oraz szczęśliwego i obfitującego w górskie zachwyty nowego roku!

Allen unseren Mitgliedern und Liebhabern wünschen wir eine ruhige Weihnachtszeit und ein schönes neues Jahr, das viel Begeisterung von bergischen Phänomenen erregen wird!

We wish all our members and supporters a merry Christmas and a happy New Year abounding in mountain admirations!

Všem našim členům a příznivcům přejeme klidné Vánoce a šťastný nový rok, ať bude plný úžasu nad horskou přírodou!

 

WYKŁADY / KONFERENCJE

Wykład prof. Jacka Kolbuszewskiego: „Posąg człowieka na posągu świata”. Antoni Malczewski i Kordian Słowackiego na Mont Blanc

Anons wykładu prof. Jacka Kolbuszewskiego pt. „Posąg człowieka na posągu świata”. Antoni Malczewski i Kordian Słowackiego na Mont Blanc, na który zapraszamy 17.12.18 o 10:15 do sali 125 w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego (pl. Nankiera 15):

 

W dwadzieścia dwa lata po zdobyciu Mont Blanc, czego dokonali wiejski lekarz z Chamonix Michel-Gabriel Paccard i przewodnik Jacques Balmat w sierpniu 1786, na szczycie tej góry   4 sierpnia 1818 r. stanął  późniejszy autor Marii (1825)  Antoni Malczewski (1793-1826). Już po tygodniu – 11 sierpnia 1818 r. „Gazette de Lausanne” donosiła, że „Polak, M. Antoine Malczesky, dotarł na szczyt Mont Blanc” oraz „że mu się powiodło odkryć między lodowcami drogę aż na L`Aiguille du Midi, gdzie dotychczas nikt jeszcze nie dotarł”. Wkrótce potem w genewskiej „Bibliothèque Universelle” (1818 r.) ukazała się relacja Malczewskiego o tej wyprawie, zatytułowana Lettre au Prof. Pictet sur une ascension à l` Aiguille du Midi de Chammouni et au Mont-Blanc, par un gentilhome  Polonais, dans les premiers jours d` août de cette année. W listopadzie tego samego roku sprawozdanie to, w przekładzie na język polski, wydrukowano w „Dzienniku Wileńskim”. Malczewski dokonał w istocie wielkiego wyczynu, wszedł bowiem jako pierwszy na ostrą iglicę Aiguille du Midi, jego zaś wejście na Mont Blanc było dziesiątym lub jedenastym z kolei, należało więc do najpoważniejszych wyczynów alpinistycznych jego czasów. O swojej wyprawie na Mont Blanc Malczewski wspomniał jeszcze tylko raz, w przypisie czwartym do Marii. Świetny pod względem literackim ten opis wyróżnia zwrócenie uwagi na stan uniesienia, jakiemu uległ zdobywca szczytu, doznający jakiegoś nadludzkiego uczucia wzniesienia się ponad sferę własnego bytu. Malczewski wyeksponował tu najwyraźniej wielkość i siłę owego przeżycia i ten opis, niezależnie od jego konkretnej zwięzłości, należy do najlepszych kart polskiej literatury o górach. Niezwykłość tego doznania Malczewski wyraził w słowach: „w podróży tej straciłem żywy z oczów i z myśli dziedzinę, na której panuje człowiek”. 

Juliusz Słowacki wiedział o wyczynie Antoniego Malczewskiego (czytał broszurę Frederica Clissolda z 1822 zawierającą wykaz wejść na MB, czego ślady odnaleźć można w monologu Kordiana na szczycie Mont Blanc). W „alpejskie” dzieje literatury polskiej Kordian wpisał się za sprawą słynnego epizodu na szczycie najwyższej góry Europy. Ukoronowaniem bowiem złożonego procesu wewnętrznych przemian bohatera stał się przełom, który dokonał się w Kordianie  na  wierzchołku Mont Blanc. Scena ta ilustruje dobrze pewien znamiennie romantyczny, znany zresztą z kultury obyczajowej tej epoki, sposób przeżywania bytności na wyniosłym szczycie górskim, gdy pod wpływem spojrzenia „oczami duszy”, przekraczającymi granice czasu i przestrzeni, „zjadacz chleba” przemieniał się w „anioła”. Działo się tak nie tylko w świecie poezji. Owa alpejska scena w Kordianie ma jednak także powiązania literackie z szeregiem innych dzieł, jak również z ówczesną paryską praktyką teatralną oraz turystyczną, na co ciekawych dowodów dostarczają pochodzące z okresu romantyzmu zapisy w księgach, wyłożonych do użytku turystów na szczycie karkonoskiej Śnieżki. Za sprawą wprowadzenia do romantycznego teatru dioramy, dobrze w ówczesnym teatrze stwarzano iluzję bytności na prawdziwym szczycie górskim, w paryskich zaś teatrach inscenizowano także różne dramatyczne wyprawy na Mont Blanc. 

Osobno wreszcie trzeba odnotować – bardzo ważne – filiacje owej sceny z Królem Learem Szekspira. Ważnym źródłem inspiracji była tu dla Słowackiego także jego wiedza o fakcie wejścia przez Malczewskiego na Mont Blanc. Rodowód tej sceny był zatem widomie literacki. Ciekawe jest jednak, że ujęte przez pryzmat dziejów alpinizmu owo wejście bohatera na Mont Blanc, będące zresztą powodem wielkiej dumy Kordiana, jawi się jako dokonanie potencjalnie niezwykłe. Gdyby bowiem Kordian rzeczywiście w 1828 r. samotnie  wszedł na Mont Blanc, wyczyn jego byłby pierwszym w ogóle samotnym wejściem na ową górę, zarazem zaś mniej więcej dwudziestym w ogóle osiągnięciem tego szczytu. Metodologiczny kontekst wykładu jest odniesieniem do pracy: Thomas Grob, Vom Mont Blanc in die Steppe. Antoni Malczewski, die aufgeklärten Berge und die romantische Ebene, [w:] ”Dieser Mont Blanc verdeckt doch die ganze Aussicht!”: der literarische Blick auf Alpen, Tatra und Kaukasus (2016).

WYKŁADY / KONFERENCJE

Sprawozdanie z konferencji „Idealizacja gór: przyroda, człowiek, kultura”

W dniach 7 – 9 listopada 2018 r. w Polanicy Zdroju odbyła się VI edycja międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu „Góry-Literatura-Kultura”. W tym roku temat wiodący brzmiał „Idealizacja gór: przyroda, człowiek, kultura”. Od czterech lat konferencja ma charakter międzynarodowy. Pierwotnie odbywała się w Zakopanem, trzy ostatnie edycje odbyły się w Polanicy Zdroju. Organizatorami konferencji są: Pracownia Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską działająca w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie oraz Instytut im. Leibniza dla Historii i Kultury Europy Wschodniej w Lipsku (GWZO). Z roku na rok konferencja cieszy się coraz większym zainteresowaniem nie tylko w środowisku polskich badaczy, ale także w kręgach zagranicznych. W tym roku na konferencji wygłoszono 29 referatów, po każdym wystąpieniu odbyła się merytoryczna dyskusja. Wśród referentów i dyskutantów byli przedstawiciele ważnych ośrodków naukowo-badawczych z Polski, Austrii, Czech, Niemiec, Szwajcarii i USA. Jako punkt wyjścia do dyskusji zaproponowano następującą perspektywę badawczą: „Proponując jako punkt wyjścia do dyskusji zagadnienie idealizacji gór, chcielibyśmy zwrócić szczególną uwagę na jego następujące aspekty: na ile fenomen idealizacji gór związany jest z ich ontologią i postrzeganiem góry w kategoriach archetypu i symbolu, a na ile stanowi nowy konstrukt kulturowy i wiąże się z powstaniem i upowszechnieniem pewnego typu gatunków literackich i narracji (sielanka, poemat, relacja z podróży, powieść, … książka wyprawowa) oraz rozwojem i upowszechnieniem malarstwa pejzażowego, a w XX i XXI w. filmu i nowych mediów, jakie są faktory idealizacji gór; na ile mają one związek z rozwojem cywilizacji, ideami postępu, upowszechnieniem sportu i rekreacji (czy zjawisko idealizacji jest wobec nich wprost, czy odwrotnie proporcjonalne), rozwojem sieci górskich kurortów i lecznictwa uzdrowiskowego, kategoriami ideologicznymi, jakie są przejawy i zakresy idealizacji, jakie są strategie idealizacji w różnych kręgach społecznych i obiegach kulturowych np. w środowisku ludowym, mieszczańskim, inteligenckim, naukowym, artystycznym a także w środowiskach uprawiających sporty górskie (np. taternictwo, alpinizm, himalaizm), jak proces idealizacji gór kształtował się w kontekście historycznym i jakie są współczesne formy idealizacji przestrzeni górskiej, w jakim stopniu mają one charakter i wymiar komercyjny. Jakie znaczenie i jaki udział w zjawisku idealizacji gór mają kategorie estetyczne: piękna, wzniosłości, malowniczości, dzikości? Koncentrujemy się więc nie tyle na samej funkcjonalności gór lub dyskursie gór w wymienionych wyżej kontekstach, lecz na tym, na ile na tle gór i na tle tematyki górskiej tworzono kategorie idealizujące i na ile takie idealizacje wykazywały specyficzne powiązania z tematyką górską. Czy można z tej perspektywy opisać typowe konfiguracje funkcjonowania gór w związku z różnymi kontekstami kultury, społeczeństwa, polityki, ale również z różnymi formacjami historycznymi”.   

Zaprezentowany powyżej projekt spotkał się zainteresowaniem historyków – także wybitnych historyków regionu, historyków literatury i sztuki oraz antropologów kultury. Podczas obrad udało się zredefiniować pojęcie idealizacji przestrzeni górskiej, zarówno w aspekcie historycznym, jak i współczesnym. Wśród omawianych zagadnień znalazły się następujące tematy: Jacek Kolbuszewski (Uniwersytet Wrocławski), Kategoria piękna w ocenie drogi (linii) wspinaczkowej. Estetyka i antropologia kultury, Andreas Bürgi (Zürich), Idealisierung der Berge als Voraussetzung ihrer Kommerzialisierung. Die fünf Highlights der Schweizer Alpen im 19. Jahrhundert Idealizacja gór jako warunek ich komercjalizacji. Pięć Highlightów Alp Szwajcarskich w XIX wieku, Oliver Sukrow (Technische Universität Wien), Blickwechsel. Überlegungen zur medialen Wahrnehmung und Konstruktion der Kulturlandschaft der Bergstraße und des Odenwalds im 19. Jahrhundert /Zmiana spojrzenia. Rozważania o medialnym postrzeganiu oraz konstrukcji krajobrazu kulturowego Bergstrasse i Odenwaldu w XIX wieku, Karel Stibral (Univerzitet Brno), Hory a divočina jako nový ideál krajiny/Góry i dzikość jako nowy ideał krajobrazu/Berge und Wildnis als neues Landschaftsideal, Veronika Faktorová (Jihočeské univerzity), Krása, poznání, užitek. Krkonoše jako ideální horská krajina/Schönheit, Wissen, Nutzen. Das Riesengebirge als ideale Berglandschaft/Piękno, wiedza, pożytek. Karkonosze jako idealny krajobraz górski, Jan Pacholski (Uniwersytet Wrocławski), „Nasze śląskie Alpy”, a skały „jak ruiny Palmiry czy Persepolis” – albo różne optyki karkonoskich podróżopisarzy/„Unsere Schlesischen Alpen oder Felsen „wie die Ruinen von Palmyra oder Persepolis – Reisende durch das Riesengebirge und ihre unterschiedlichen Sichtweisen, Tomasz Przerwa (Uniwersytet Wrocławski), Odidealizowane? Sudety w rozwoju sportów zimowych przed 1945 r./Entidealisiert? Die Sudeten und die Entwicklung des Wintersports vor 1945, Girardin Jordan (Leibniz-Institut für europäische Geschichte, Mainz), „Wo sind die Alpen? Räumliche Wahrnehmung, Grenzziehung und mental mapping beim frühen Alpentourismus (ca. 1750–1830)/„Gdzie są Alpy?” Percepcja przestrzenna, wyznaczanie granic i tworzenie map mentalnych we wczesnej turystyce alpejskiej (ok. 1750–1830), Michael Span (Universität Innsbruck), Lesen im Alpental. Ein Werkstattbericht aus dem Projekt „Reading in the Alps. Book ownership in Tyrol 1750–1800“/Czytanie w alpejskiej dolinie. Sprawozdanie warsztatowe z projektu „Reading in the Alps. Book ownership in Tyrol 1750–1800”, Anja Burghardt (Ludwig-Maximilians-Universität München), Gebirgswege. Alpen- und Tatra-Impressionen in der polnischen Literatur des 19. Jhs./Górskie drogi. Impresje alpejskie i tatrzańskie w literaturze polskiej XIX wieku, Matthias Kaltenbrunner (Universität Wien), Wilde Landschaften, edle Räuber. Juraj Jánošik und Oleksa Dovbuš als Projektionsfiguren im Karpatenraum/Dzikie krajobrazy, szlachetni zbójcy. Juraj Jánošik i Oleksa Dovbuš jako metaforyczne postaci obszaru Karpatów, Alexander Kratochvil (Leibniz-Institut für Geschichte und Kultur des östlichen Europa, Leipzig), „Berge und Jahrhunderte“ – Ivan Olbrachts essayistische und literarische Zeitreise durch die Karpaten/„Góry i stulecia” – Ivana Olbrachta eseistyczna i literacka podróż w czasie poprzez Karpaty, Corinne Geering (Leibniz-Institut für Geschichte und Kultur des östlichen Europa, Leipzig), Gebaut für die Zuflucht in der Freizeit. Idealisierte Architektur von Bergvereinen in den Westkarpaten/Zbudowane dla ucieczki w czas wolny. Wyidealizowana architektura towarzystw górskich w Karpatach Zachodnich, Corinne Geering (Leibniz-Institut für Geschichte und Kultur des östlichen Europa, Leipzig), Gebaut für die Zuflucht in der Freizeit. Idealisierte Architektur von Bergvereinen in den Westkarpaten/Zbudowane dla ucieczki w czas wolny. Wyidealizowana architektura towarzystw górskich w Karpatach Zachodnich, Michael Wedekind (Zentralinstitut für Kunstgeschichte, München), Blicke von der Veranda. Alpine Grand Hotels und die Nützlichkeit des Landschaftsideals/Widoki z werandy. Alpejskie Grand Hotele i pożytki płynące z idealnego krajobrazu, Ewa Kolbuszewska (Uniwersytet Wrocławski), „Sztuczne raje”. Motywy i sposoby sztucznego upiększania krajobrazu w literaturze i kulturze XIX w./Künstliche Paradieslandschaften“. Die künstliche Verschönerung der Landschaft in Literatur und Kultur des 19. Jahrhunderts – Motive und Methoden, Monika Witt (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie), Idealizacja przestrzeni górskiej w tekstach reklamy/Die Idealisierung der Bergwelt in der Werbung, Dorota Nowicka (Uniwersytet Wrocławski), „W górach jest wszystko co kocham”. Wyidealizowany obraz gór w polskich i niemieckich materiałach promocyjnych/„Alles, was ich liebe, ist in der Bergwelt. Das idealisierte Bild der Berge in der polnischen und deutschen Werbung

Renata Gadamska-Serafin (Uniwersytet Jagielloński), Idealizacja gór w pismach polskich kaukazczyków/Die Idealisierung der Berge in den Texten der in den Kaukasus vertriebenen Polen, Łukasz Smyrski (Polska Akademia Nauk, Warszawa), Między idealizmem a materializmem. Holistyczny wymiar Ałtaju/Zwischen Idealismus und Materialismus. Die holistische Dimension des Altai-Gebirges, Katarzyna Tałuć (Uniwersytet Śląski), Idealizacja gór w dyskursie prasowym lat międzywojennych/Die Idealisierung der Berge in der Presse der Zwischenkriegszeit, Patrice Dabrowski (Boston), „Odkrywamy powtórnie Bieszczady”. Idealizacja gór w PRL-u i jej oddźwięk/Wir entdecken Beskiden neu. Die Idealisierung der Berge in der PRL (Volksrepublik Polen) und ihre Resonanz, Anna Brzezińska-Winkiel (Uniwersytet Wrocławski), Motywy natury w typografii Josefa Čapka i idealizacja dzieciństwa spędzonego u stóp Karkonoszy/Naturmotive in Josef Čapeks Typographie und die Idealisierung seiner Kindheit am Fuße des Riesengebirges, Małgorzata Łoboz (Uniwersytet Wrocławski), Tańczą góralczyki i śpiewają … Idealizacja góralszczyzny w wybranych utworach literacko-muzycznych XIX wieku/Es tanzen und singen die Bergbauernmädchen … Die Idealisierung der Bergbauernkultur in ausgewählten literarisch-musikalischen Werken des 19. Jahrhunderts, Jolanta Ługowska (Uniwersytet Wrocławski), „Róża bez kolców” Zofii Urbanowskiejmiędzy ′reklamą’ a ‚idealizacją’ Tatr/Zofia Urbanowskas Rose ohne Dornen“ – zwischen ‚Werbung’ und ‚Idealisierung′ der Tatra, Ksenia Stanicka-Brzezicka (Herder-Institut für historische Ostmitteleuropaforschung. Institut der Leibniz-Gemeinschaft), Ikonosfera kurortu górskiego. Przyczynek do studiów nad historią uzdrowisk śląskich w XIX i XX wieku/Die Ikonosphäre eines Bergkurortes. Ein Beitrag zur Geschichte der schlesischen Bäder im 19.und 20. Jahrhundert, Anna Pigoń (Uniwersytet Wrocławski), Idealizacja przestrzeni górskiej w kobiecych narracjach o Tatrach do 1939 r./Die Idealisierung der Bergwelt in Erzählungen von Frauen. Die Tatra bis zum Jahre 1939, Łukasz Piaskowski (Uniwersytet Wrocławski), Audiosfera gór w poezji Juliana Przybosia w kontekście estetycznym Awangardy Krakowskiej/Der Klangraum der Berge in der Poesie von Julian Przyboś im ästhetischen Kontext der Krakauer Avantgarde, Włodzimierz Toruń (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II), „Zbigniew Herbert i góry”. Kilka pytań/Zbigniew Herbert und die Berge. Einige Fragen.

Konferencja ma charakter cykliczny (odbywa się raz do roku, zazwyczaj w listopadzie) i stanowi część projektu realizowanego w Pracowni Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską (www.gory-pbhpg.eu), zmierzającego do stworzenia osobnych interdyscyplinarnych studiów nad problematyką górską, prowadzonych w obrębie nauk humanistycznych, ale wykorzystujących także wyniki z obszaru innych dziedzin naukowych. Międzynarodowy charakter spotkań sprzyja wymianie myśli i doświadczeń w perspektywie transgranicznej, ma również na celu szerokie upowszechnianie wiedzy i wyników badań szczegółowych w zakresie wyodrębnionego obszaru badań. Ważnym celem spotkań jest także idea otwarcia na kulturę i języki Europy Środkowej, stąd obrady odbywają się w trzech językach (polskim, niemieckim i czeskim) ze wsparciem tłumaczy symultanicznych.  Duża część wystąpień w postaci artykułów jest następnie publikowana na łamach rocznika „Góry-Literatura-Kultura“ zarówno w oryginalnej wersji językowej, jak i równoległym przekładzie na język polski.

Ewa Grzęda

 

WYKŁADY / KONFERENCJE

Wykład dr Patrice Dabrowski

Pracownia Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską zaprasza na wykład dr Patrice Dabrowski

"Odkrywanie” Karpat: Epizody w obrazowaniu i przekształcaniu pogranicznych pasm górskich.

  12 listopada 2018 r. godz. 16 | sala 143

Dr Patrice M. Dabrowski jest absolwentką Uniwersytetu Harvarda (USA), zajmuje się historią Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. Jest autorką licznych artykułów i rozpraw naukowych oraz dwóch cennych monografii: Commemorations and the Shaping of Modern Poland (Indiana University Press, 2004); „Polska: Pierwsze tysiąclecie” („Poland: the First Thousand Years”, NIU Press, 2014). 20 maja 2014 roku Prezydent RP Bronisław Komorowski nadał jej Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, czyli odznaczenie, które Prezydent RP przyznaje cudzoziemcom i zamieszkałym za granicą obywatelom polskim, którzy swoją działalnością wnieśli wybitny wkład we współpracę międzynarodową oraz współpracę łączącą Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami i narodami. Patrice M. Dabrowski otrzymała order za wybitne zasługi w działalności naukowej i badawczej oraz za popularyzowanie wiedzy o historii Polski.

“Odkrywanie” Karpat: Epizody w obrazowaniu i przekształcaniu pogranicznych pasm górskich.

Jak można zrozumieć pojęcia „odkrywania” Karpat? W trzech różnych okresach historycznych Polacy używali określenia Karpaty wobec trzech odrębnych pasm tego łańcucha górskiego. Pod koniec XIX w. uznano, że warszawski lekarz Tytus Chałubiński „odkrył” Tatry, w latach trzydziestych XX w. deklarowano, iż „odkrywamy” Huculszczyznę (czyli zamieszkałe przez Hucułów Karpaty Wschodnie), a po drugiej wojnie światowej powtórzono, że „odkrywamy” Bieszczady. Prelegentka zamierza dowieść, że mikrohistoria tych trzech „odkryć” pozostaje w ścisłym związku z kulturą i mitologią narodu oraz szeroko pojętą problematyką społeczną, nie tylko w regionach górskich, ale również na obszarach nizinnych. W 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości spróbuje odpowiedzieć na pytania, z którymi zmierzali się „odkrywcy” Karpat: na czym polegała polskość w czasach gdy nie istniało państwo polskie, jakie były warunki zgodnej koegzystencji społeczeństwa wielokulturowego, a także jak sobie wyobrażano Polskę przyszłości.

  (więcej…)